فعالان محیط زیست خبر می دهند که در تعطیلات آخر هفته وقتی اداره کل محیط زیست گیلان تعطیل بود، رودخانه تموشل شاهد مرگ و میر گسترده ماهیان، از جمله ماهی سفید بوده است. منابع مطلع احتمال می دهند که رها کردن عمدی سموم دفع آفات نباتی این فاجعه را رقم زده باشد. اگرچه مسئولان محیط زیست استان مرگ و میر ماهی ها را تایید می کنند اما با تاکید بر اینکه ماهی های تلف شده کوچک بوده اند، اعلام نتیجه قطعی درباره علت مرگ و میر را به هفته آینده و اعلام نظر نهایی آزمایشگاه های معتمد، محول می کنند.

به گزارش گیل آمارد به نقل از کلانشهر، تعطیلات آخر هفته برای ماهی های رودخانه تموشل لاهیجان، روزهای خوبی نبود. فعالان محیط زیست خبر می دهند که در روزهای تعطیل، تعداد زیادی ماهی در این رودخانه تلف شده اند.

به گفته این فعالان، ماهی های سفید خیلی بزرگی در بین ماهی های مرده مشاهده می شوند و نمونه ماهی ها، برای شناسایی علت تلفات به آزمایشگاه های مرجع ارسال شده است اما نمونه های آب روی دست متولیان مانده است. زیرا دامپزشکی پذیرفته که لاشه ماهی ها را برای تشخیص علت مرگ بررسی کند اما هیچ آزمایشگاه مرجعی حاضر به انجام آزمایش روی نمونه های آب نشده است. این فعالان احتمال می دهند که ورود عمدی یا سهوی سموم علف کش کشاورزی کلردار به رودخانه، دلیل این مرگ و میر گسترده باشد و احتمال رهاسازی سم در این اکوسیستم را قوی تر از سایر دلایل توصیف می کنند.

رودخانه خبرساز تموشل

این نخستین بار نیست که نام روخانه تموشل بر سر زبان ها می افتد. سال 97، شست وشوی ماشین در این رودخانه که زیستگاه ماهی ها به شمار می رود، خبر ساز شده بود. از سال 96 که لندفیلی در مجاورت این رودخانه لاهیجان ساخته شد تا زباله های چهار شهر لاهیجان، رودبنه، سیاهکل و دیلمان و ۳۰۰ روستای بخش های تابعه را در آن دفن کنند، هر از گاهی نفوذ شیرابه زباله ها به رودخانه خبر ساز می شود؛ اما این بار معلوم نیست که چه عاملی در فصل زاد و ولد ماهی ها، بحران مرگ آبزیان را رقم زده است.

مرگ حدود 20 ماهی ریز در لاهیجان

فرهاد حسینی طایفه، مدیر کل محیط زیست گیلان در گفت وگو با هفت صبح، مرگ ومیر گزارش شده در رودخانه تموشل لاهیجان را گسترده توصیف نمی کند و از مرگ حدود  20 ماهی ریز در این رودخانه خبر می دهد. او می گوید که لاشه ماهی ها برای سم شناسی به دامپزشکی تحویل داده شده و نمونه آب را هم به آزمایشگاه مرجع داده اند تا ببینند آلودگی سمی در آب وجود دارد یا اینکه عامل دیگری زمینه مرگ و میر ماهی ها را فراهم کرده است. به گفته حسینی طایفه، همکارانش در لاهیجان مسیر رودخانه را چک کرده اند اما اثری از شیرابه لندفیل نزدیک به رودخانه، در آب نیافته اند؛ بنابراین شیرابه زباله نمی تواند عامل کشتار باشد. ضمن اینکه این عامل همواره در محل وجود داشته است اما از آنجایی که در این فصل، شالیزارها معمولا سمپاشی را آغاز می کنند، ممکن است به این دلیل شاهد مرگ و میر ماهی ها باشیم. اکنون نمونه آب به آزمایشگاه معتمد رفته و لاشه ماهی های مرده را به دامپزشکی ارسال کرده ایم تا دلیل مرگ و میر ماهی ها مشخص شود.

احتمال عمدی بودن وجود ندارد

علی امیری، رئیس اداره حفاظت محیط زیست لاهیجان نیز در گفت وگو با هفت صبح احتمال عمدی بودن اتفاق رخ داده در رودخانه لاهیجان را بسیار ضعیف توصیف می کند و با تکیه بر مشاهداتی که در بازدیدش از منطقه داشته، به دلیل نبود شیرابه زباله در مسیر، این عامل را هم دلیل مرگ و میر ماهی ها نمی داند.او نیز وجود زمین های شالیزاری حاشیه رودخانه و آغاز فصل کشاورزی را یکی از احتمالات قوی برای مرگ و میر ماهی ها می داند، زیرا ممکن است سمومی که در این مزارع استفاده شده، به رودخانه راه یافته باشد. رئیس اداره حفاظت محیط زیست لاهیجان، خبر می دهد که در راستای بررسی علت تلفات ماهی ها، لاشه این آبزیان و نمونه آب برای انجام آنالیز به آزمایشگاه های مرجع ارسال شده اند.

امیری، مرگ ماهی های درشت در رودخانه لاهیجان را رد می کند و می گوید که یک یا دو ماهی 200 تا 250 گرمی در میان لاشه ها مشاهده شده است و در آن رودخانه اصلا ماهیان خیلی درشت زندگی نمی کنند؛ اما از نظر محیط زیست هر جا که آب جاری باشد و ماهی زندگی کند، یک زیستگاه تلقی می شود. آنچه در تعطیلات رخ داده، مرگ یک ماهی سفید کوچک، ماهی هایی از گونه زردپر و احتمالا آمور بوده است. امیری توضیح می دهد که همه رودخانه های شمال که منتهی به دریا می شوند، برای تخم ریزی ماهی ها خیلی مهم هستند اما رودخانه تموشل از این نظر که مثل سفیدرود نبوده و مستقیم به دریا متصل نمی شود، از درجه اهمیت کمتری نسبت به دیگر رودخانه ها برخوردار است.

نتایج آزمایشات هفته بعد مشخص می شود

رئیس اداره حفاظت محیط زیست لاهیجان می گوید که آزمایشگاهی که نمونه ها به آن ارسال شده، بین پنج تا هفت روز برای اعلام نتایج زمان نیاز دارد. اگر در آلوده کردن رودخانه، عمدی در کار باشد و عامل تلفات، سموم کشاورزی باشد، محیط زیست کشاورزان متخلف را شناسایی می کند و در صورتی که شیرابه زباله زمینه مرگ ماهی ها را فراهم کرده باشد، علیه شهرداری برخورد قانونی لازم انجام می شود.

رودخانه های آلوده و کم آب شمال به دلیل سدسازی و برداشت بی رویه آب از این اکوسیستم ها، با ایجاد محدودیت در فضای تخم ریزی ماهی های کوچ رو، تنوع زیستی دریای کاسپین را با خطر جدی مواجه کرده است؛ زیرا دیگر ماهی ها جایی برای تخم ریزی ندارند و روند زندگی طبیعی آنها مختل شده است. مرگ ماهی ها در رودخانه تموشل لاهیجان، بار دیگر توجه ها را به آسیب پذیری رودخانه های شمال کشور در برابر فعالیت های کشاورزی، مدیریت پسماند و آلودگی های انسانی جلب می کند. اکنون چشم ها به نتایج آزمایشگاه های مرجع دوخته شده؛ نتایجی که می تواند نه تنها علت این تلفات را روشن کند، بلکه مسیر برخورد با مقصران احتمالی و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی را نیز مشخص سازد.